Alerjik hastalıklar, vücudun bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan maddelere karşı aşırı tepki vermesiyle ortaya çıkar. Alerjiye neden olan maddelere alerjen denir ve bunlar polen, toz, hayvan tüyü, yiyecekler, ilaçlar ve böcek ısırıkları gibi çeşitli çevresel etmenler olabilir. Alerjik hastalıklar genellikle burun, göz, cilt, solunum yolları ve sindirim sistemi gibi farklı organları etkileyebilir.
Alerjik hastalıklar nasıl gelişir?
Alerjik bir reaksiyon, vücudun bağışıklık sisteminin bir alerjeni tehdit olarak algılamasıyla başlar. Bağışıklık sistemi, bu maddeyle savaşmak için histamin gibi kimyasallar salgılar. Bu kimyasallar vücutta iltihaplanmaya ve tipik alerji belirtilerine neden olur. Tekrar tekrar maruz kalındığında alerjik reaksiyonlar daha şiddetli hale gelebilir.
En yaygın alerjik hastalıklar nelerdir?
Alerjik Rinit (Saman Nezlesi)
Alerjik rinit, burun mukozasının alerjenlerle (polen, toz, hayvan tüyü) temas etmesi sonucu iltihaplanmasıyla ortaya çıkar. Belirtiler arasında burun akıntısı, hapşırma, burun tıkanıklığı ve gözlerde kaşıntı yer alır. Bu durum, özellikle mevsimsel olarak yaygındır ve polen mevsimlerinde artar.
Alerjik Sinüzit
Alerjik sinüzit, burun ve sinüs boşluklarının alerjenlere karşı verdiği reaksiyon sonucu iltihaplanmasıdır. Alerjik rinit ile bağlantılı olabilir ve kronik hale gelebilir. Baş ağrısı, yüz bölgesinde baskı hissi, burun tıkanıklığı ve sarı-yeşil burun akıntısı yaygın belirtilerdir.
Alerjik Konjonktivit
Alerjik konjonktivit, gözlerde kızarıklık, kaşıntı ve sulanma ile kendini gösteren bir göz alerjisidir. Alerjenler gözlerle temas ettiğinde bağışıklık sistemi tepki verir ve göz dokusunda iltihaplanma meydana gelir. Alerjik rinit ile birlikte sıkça görülebilir.
Alerjik Faringit
Boğaz mukozasının alerjenlere tepki olarak iltihaplanması sonucu gelişir. Boğazda kaşıntı, ağrı, yutkunma güçlüğü ve kuru öksürük gibi belirtiler görülür. Alerjik faringit, hava yoluyla taşınan alerjenler (polen, toz) nedeniyle tetiklenir.
Alerjik Otit (Orta Kulak İltihabı)
Orta kulakta sıvı birikmesiyle ortaya çıkan bu durum, alerjenlere bağlı olabilir. Genellikle çocuklarda yaygın olan alerjik otit, kulakta dolgunluk hissi, işitme kaybı ve bazen kulak ağrısına yol açar. Östaki borusunun alerjenler nedeniyle tıkanması sonucu gelişir.
Alerjik Larenjit
Larenks (gırtlak) bölgesinde alerjenlere bağlı olarak gelişen bu hastalık, ses kısıklığı, boğazda yanma ve nefes almada zorluk gibi belirtilerle kendini gösterir. Alerjik larenjit, özellikle ses tellerinin alerjik tepkimeye girmesiyle ortaya çıkar.
Bu hastalıklar, alerjenlere karşı vücudun aşırı tepkisi sonucu gelişir ve genellikle mevsimsel değişikliklerle birlikte tetiklenir.
Alerjik hastalıklar önlenebilir mi?
Alerjik hastalıklar tamamen önlenemeyebilir, ancak alerjenlerden kaçınmak alerji belirtilerinin şiddetini azaltabilir. Örneğin, polen mevsiminde dışarı çıkmamak, toz ve hayvan tüylerinden uzak durmak, cildi tahriş edici maddelerden korumak önemlidir. Ayrıca astımı tetikleyebilecek duman, hava kirliliği gibi çevresel faktörlerden kaçınmak da alerjik hastalıkların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
Alerjik hastalıklar kalıcı mıdır?
Alerjik hastalıklar yaşam boyu sürebilir, ancak belirtilerin şiddeti zamanla değişebilir. Bazı çocuklar büyüdükçe belirli alerjik reaksiyonlar hafifleyebilir veya tamamen ortadan kalkabilir. Ancak astım ve besin alerjileri gibi bazı alerjiler genellikle ömür boyu sürebilir ve dikkatli bir yönetim gerektirir.
